Leve de toerist!

Door corona staan we volgens velen op een splitsing. Welke richting willen we op in het ‘after covid’ tijdperk? Gaan we door op de ingeslagen weg of gebruiken we het momentum om de koers te verleggen? In de toeristische sector worden deze vragen gesteld en onderwerpen die worden benoemd zijn onder meer transport (vliegen!), druk op milieu en openbare ruimte maar ook economie en houdbaarheid van voorzieningen. In eigen land denken we er ook over na: hoe straks verder?

Vóór de pandemie hadden we het vooral over de verwachte groei van het wereldwijde toerisme en de effecten die de groei zou (kunnen) hebben. Overtoerisme is een nieuw woord dat model staat voor een gevoel dat de leefbaarheid sterk is aangetast door de aantallen (toeristische) bezoekers en het ontstaan van een mono cultuur in de voorzieningen als gevolg, zoals in Amsterdam of Venetië. Voor lokale Nederlandse beleidsmakers en politici is onze hoofdstad een belangrijke referentie. Er is een tweeledige reactie zichtbaar: stuur ze maar naar ons óf dat willen we niet. Het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen schrijft in ‘Perspectief 2030’ hoe we in de toekomst de groei kunnen managen, maar de bezoeker blijft welkom!

Covid19 heeft ons vakantiepatroon, in ieder geval tijdelijk, veranderd. Voor de uitbraak waren citytrips zeer populair, nu zien we dat vooral het buitengebied een grote aantrekkingskracht heeft. Campings, boten en vakantiewoningen wonnen het van hotels en AirBnB en we blijven vooral  dicht bij huis. In Nederland zien we dat de regio Amsterdam de grootste klappen heeft gekregen en gebieden als de Noordzeekust en Veluwe de (verblijfs)schade wisten te beperken door de goede zomer van 2020. Als we kijken  naar vermaak zoals musea, attracties en natte horeca, dan zien we overal een sterk achterblijvende vraag, met name veroorzaakt door de beperkende maatregelen. Maar ook daarvoor geldt dat de Amsterdamse regio er meer last van heeft dan andere (traditionele) toeristische bestemmingen.

Wat er straks gebeurt, als eerst Europa en later de rest van de wereld is gevaccineerd, is moeilijk te voorspellen. Blijven we dichtbij huis of gaan we toch weer verder weg? Gaan we kamperen of pakken we toch weer een vliegtuig met een hotel? Het zijn spannende en tegelijk onzekere tijden. Maar als iets duidelijk is geworden, is het dat toerisme geen vanzelfsprekendheid is. Dat was al niet zo vóór de pandemie, zeker niet tijdens en ook niet er na. We moeten er hard aan trekken om de bezoekersstromen weer op gang te krijgen. Maar dan wel met het uitgangspunt dat toerisme een middel is en geen doel. De afgelopen jaren zijn we dat misschien wat uit het oog verloren. Toerisme moet bijdragen aan welvaart en welzijn van bewoners. En omdat elke gemeente of regio is anders is, is maatwerk – nu en straks – om te komen tot duurzaam en passend herstel vereist.

Hoewel het uitblijven van buitenlands toeristisch bezoek in Nederland als totaliteit minder effect heeft dan in landen waar de bezoekerseconomie primair is (zoals Spanje, Griekenland), zien we wel grote nadelige gevolgen. Niet alleen voor ondernemers (horeca, hotels, attracties) maar ook gemeenten (toeristenbelasting, parkeergelden) en OV-bedrijven hebben er veel last van. En dat heeft weer een negatieve invloed op de welvaart en het welzijn van de bewoners. Zorgen zijn er nog meer voor het cultuur-historisch en museale aanbod. Ons publiek-private model werkt  prima, maar gaat met een pandemie onderuit. Veel van onze voorzieningen zijn voor een groot deel afhankelijk van bezoekersinkomsten. Door het uitblijven van gasten wordt de toekomst van (culturele en historische) voorzieningen bedreigd met nadelige gevolgen voor bijvoorbeeld beheer en onderhoud van erfgoed.

Toerisme biedt kansen voor herstel van de economie, kan bijdragen aan leefbaarheid (OV,  middenstand), behoud van het cultureel aanbod (erfgoed, musea) én de schatkist van de lokale overheid (toeristenbelasting, parkeren). Die kansen moeten we grijpen maar dan wel op een economische, sociale, maatschappelijke en duurzame wijze, gebruikmakend van de lessen uit het verleden. Leve de toerist!

Eduard Pieter Oud
Specialist Toerisme

Respons - Evenementen, Toerisme, Citymarketing

Marketingwaarde evenementen voor citymarketeers

Respons - Evenementen, Toerisme, Citymarketing

Tijd om vakanties te spreiden

Het is lang geleden dat ik in de collegebanken zat, maar in de huidige Corona tijd denk ik er nog geregeld aan terug. Bij het vak vrijetijdseconomie kwamen vakantie modellen aan de orde en de ‘RoVak’, wat stond voor Roterende Vakantie, maakte indruk op mij. Dit Vlaamse model was bedacht als middel tegen werkeloosheid eind zeventiger jaren. Voor wie er meer over wil weten, er is nog wel wat online over terug te vinden.

De RoVak ging uit van de methodiek van negen maanden werken en vervolgens drie maanden vakantie en dat doorlopend. Als je de gehele Europese bevolking volgens dit principe vakantie geeft, verdwijnen de pieken en verlengen de seizoenen bijna als vanzelf. Natuurlijk is het lastig als je als winterliefhebber in de zomer vrij hebt of andersom, maar door het roulatiesysteem komt het eens goed en kun je drie maanden op wintersport.

De praktische uitvoerbaarheid van de RoVak is beperkt maar het helpt op een andere manier naar de inrichting van onze vakanties te kijken, iets wat nu heel erg nodig is. Uit cijfers van NBTC-NIPO blijkt dat door Corona veel minder Nederlanders (lange) vakantieplannen hebben voor de zomer dan vorig jaar, niet naar het buitenland maar (vooralsnog) ook niet in Nederland. Iedereen hoopt dat er straks ruimte komt om ontspannen(der) te reizen, bijvoorbeeld in de herfst- of kerstvakantie. Je ziet het al gebeuren, iedereen wil massaal tegelijk weg met alle gevolgen van dien.

We kunnen deze COVID-19 periode aangrijpen om onze vakantie systematiek anders in te richten en dan vooral vanuit het onderwijs. Natuurlijk vraagt dat weer wat van de scholen maar we hebben ook gezien hoe flexibel en inventief zij zijn. Geef scholieren en studenten, net als nagenoeg alle werkenden, vrij opneembare vakantiedagen (en natuurlijk ook het onderwijzend personeel dat dan niet meer aan dure vakantieperiodes is gebonden). En laten we er dan maar gelijk mee beginnen!

Op 1 juli a.s. start het nieuwe schooljaar dat loopt tot en met 30 juni. Vanaf die dag heeft iedereen vrij opneembare vakantiedagen. De vaste zomervakantie 2020 vervalt waardoor gezinnen met schoolgaande kinderen niet verplicht thuis hoeven te zitten omdat hun vakantie niet mogelijk is. Als ze willen kunnen ze ook kiezen voor een vakantie (in eigen land) maar zijn veel flexibeler.

Met deze aanpassing krijgt de vrijetijdssector weer enig perspectief. Vakantiegangers hoeven niet meer in enkele vakantieweken te worden gepropt. De piekbelasting bij reisaanbieders, carriers etc. maar ook voor bestemmingen (‘overtourism’) wordt beperkt waardoor wonen en bezoeken structureel beter in balans kunnen komen. Bestemmingen moeten wel ruimte creëren om bezoekers op wellicht andere tijden te ontvangen dan tot voor kort. Overheden moeten ondernemers faciliteren om in te kunnen spelen op de veranderende vakantiepatronen, bijvoorbeeld door aangepaste regelgeving over openstellingen.

Kortom, een oplossing die op korte termijn het Corona leed kan verzachten en op lange termijn kan bijdragen aan een duurzame ontwikkeling van bestemmingen en de vrijetijdssector.

Eduard Pieter Oud
Specialist Toerisme & Citymarketing

Respons - Evenementen, Toerisme, Citymarketing

Ode aan het evenement

25 jaar geleden verscheen de eerste editie van de Respons TOP100 en in de jaren die volgden heeft de evenementensector zich ontwikkeld en geprofessionaliseerd. Maar het is geen reden voor een feest, want het corona virus lijkt een enorm gat te slaan in de bedrijvigheid op evenementengebied waarbij we weer jaren terug worden geworpen. Maar we komen er sterker uit want, zeker als alles weer los gaat, blijkt de behoefte aan live evenementen te zijn gebleven, toch?

Terug naar de TOP100 van 25 jaar terug. Respons was net een jaar actief. We wilden wel eens weten wat de grootste evenementen in Nederland waren en waar ze plaatsvonden. Het resultaat plotten we op een zelf gemaakte kaart en dat werd de voorkant van de 1e editie van de TOP100. De kaart lieten we vervolgens ook op een groot steigerdoek printen. Dat werd de blikvanger van onze stand op de vakbeurs Festivak in het MECC Maastricht.

Daar maakten wij voor het eerst kennis met organisatoren van TOP100-evenementen en werd de basis gelegd voor onze hechte band met het Nederlandse evenement. Met veel evenementen (organisatoren) hebben wij al jaren veelvuldig contact. Dat komt ook door onze andere onderzoeken zoals de Festival Monitor, Sport Evenementen Monitor en de G50. Als professioneel volgers van de evenementenbranche hebben we grote bewondering over de wijze waarop organisatoren in staat zijn om, ieder jaar weer, grote publieksstromen op gang te brengen. Het is knap dat het ze lukt om jaar in jaar uit een programma samen te stellen dat vele fans ertoe aan zet om een kaartje te kopen of – bij vrij toegankelijke evenementen – de moeite te nemen om deze evenementen te bezoeken.

Uit cijfers van Respons blijkt dat al deze organisatoren tezamen een markt realiseren met een omvang van ruim € 2,5 miljard omzet en zo’n 40.000 medewerkers. Publieksevenementen zijn een vaste waarde geworden, ook voor de Nederlandse economie. Maar ook in maatschappelijk opzicht zijn evenementen belangrijk. Ze zorgen voor reuring en levendigheid in de steden, zijn een belangrijke vrijetijdsbesteding van bezoeker en voor duizenden vrijwilligers. Evenementen worden ook steeds meer onderdeel van het (citymarketing) verhaal van de stad.

De huidige coronacrisis heeft een enorme krater geslagen in het Nederlandse evenementenlandschap. Respons becijferde voor publieksevenementen een omzetderving van 50% op jaarbasis. Een groot aantal van de 100 evenementen in deze 25e editie van de TOP100, gaan in 2020 niet door of zullen veel minder bezoekers trekken dan in de afgelopen jaren. Het is nog maar de vraag of de organisatoren achter deze evenementen de veerkracht hebben om overeind te blijven, geholpen door de overheidsmaatregelen, zodat er volgend jaar weer een nieuwe editie kan komen.

Wij hopen met de publicatie van de TOP100 2020 (met daarin de cijfers van 2019) iedereen er bewust van te maken dat in een ‘normaal jaar’ honderdduizenden Nederlanders en bezoekers uit het buitenland genieten van deze topevenementen.

Lex Kruijver
Specialist Evenementen

Awakenings fotocredits Tim Buiting
Respons - Evenementen, Toerisme, Citymarketing

Podcast interview de Aanvoerders

Volgens NH Media is Noord-Holland de meest ondernemende provincie van Nederland. Hier wordt richting gegeven aan de toekomst en vraagt zich af door wie? Wie zijn die mensen? NH noemt ze: De Aanvoerders.

Recent werd onze specialist Lex Kruijver geïnterviewd. Het gesprek ging over evenementen, de gevolgen van Covid19 voor de sector en de toekomst van deze creatieve bedrijfstak. Natuurlijk werd een koppeling gemaakt met citymarketing en de diverse opdrachten die wij uitvoeren op het gebied van evenementen.

Klik hier voor het interview

Eerder werd onze specialist Eduard Pieter Oud als één van de ‘aanvoerders’ uitgebreid geïnterviewd. In zijn gesprek ging het over onder meer toerisme, citymarketing, de regio Amsterdam en ‘overtourism’. In 20 minuten ben je een stuk wijzer….

Klik hier voor het interview

In dezelfde serie zijn vele andere prominente Noordhollanders geïnterviewd en er komen er nog steeds bij. Daarin komen soms ook de onderwerpen als toerisme en citymarketing aan de orde zoals in de in gesprekken met Geerte Udo van Amsterdam&partners, Jaap Bond de voormalig gedeputeerde van de provincie en met Mona Keizer, de staatssecretaris EZ. Maar ook andere interviews zijn het beluisteren waard.

 

Respons - Evenementen, Toerisme, Citymarketing

Het evenementenjaar 2020

Nederland Marketing in het evenementenjaar 2020

Als we met Nederland internationale aandacht willen, doen we dat doorgaans met onze nationale troeven Rembrandt en Van Gogh. Een Rembrandt Jaar en Van Gogh Jaar zorgen steevast voor internationaal succes. Journalisten van heinde en verre komen als vliegen op de Hollandse Meesters-stroop af en hordes buitenlandse toeristen zorgen ervoor dat de kassa rinkelt voor de BV Nederland.

Nederland Evenementenland in 2020

Maar in 2020 gaan we het rigoureus anders aanpakken. Door een samenloop van omstandigheden vinden er volgend jaar zes grootschalige evenementen met internationale impact in Nederland plaats. In een tijdsbestek van vijf maanden vinden in chronologische volgorde de Formule 1 (Zandvoort), Invictus Games (Den Haag), Eurovisie Songfestival (Rotterdam), EK Voetbal (Amsterdam), Sail 2020 (Amsterdam + Noordzeekanaalgebied) en de start van de Vuelta (Utrecht) in Nederland plaats. En alsof dat allemaal nog niet genoeg is doet het NBTC er nog een schepje bovenop met het themajaar “75 Jaar Vrijheid – Europe remembers’.

Een jaar lang Holland-promotie in optima forma dus. Met volop promotiekansen voor steden als Utrecht, Den Haag en Rotterdam om zich internationaal te profileren met hun onderscheidende proposities. Utrecht als ‘verbindende creator’, Den Haag als stad voor Vrede en Veiligheid en in Rotterdam gebeurt het (Make it Happen). Zandvoort zal de Formule 1 aangrijpen om hun propositie als strand van Amsterdam (Amsterdam Beach) kracht bij te zetten. We zullen volgend jaar ongetwijfeld worden getrakteerd op prachtige citymarketingcampagnes waarbij de trots voor de bewoners van deze steden een boost zal krijgen en bezoekers en bedrijven verleid zullen worden om toch vooral heel snel langs te komen.

Amsterdam doet beroep op de buren

Amsterdam mag zich met vier wedstrijden van het EK Voetbal in de Johan Cruijff ArenA en Sail 2020 spekkoper noemen. Internationaal gezien is de aandacht die deze evenementen de stad gaan opleveren heel goed, met name ook richting de aantrekkelijkheid van (groot) Amsterdam als vestigingslocatie voor internationale bedrijven. Maar de hoofdstad zit eigenlijk niet te wachten op nog meer bezoekers aan de stad. Vandaar ook dat voor een evenement als Sail Amsterdam de samenwerking wordt opgezocht met andere gemeenten in het Noordzeekanaalgebied. Zaanstad en Velsen (IJmuiden) hebben de uitgestoken hand van de hoofdstad inmiddels dankbaar aanvaard en zorgen voor een aanzienlijke vergroting van het (natte) evenemententerrein van de 10e editie van Sail. De komst van de Formule 1 naar Zandvoort zal zeker ook een grote impact hebben op het bezoek aan de hoofdstad. Maar niet alleen Amsterdam, de hele regio profiteert, een groot deel van de hotelcapaciteit is al geboekt tijdens de periode rondom het Formule 1-weekend.

En hoe profiteert Nederland?

Maar hoe kan het hele land profiteren van de mega-evenementen die volgend jaar ons land aan doen. Die vraag ligt op het bordje van het NBTC, onze nationale marketing- en promotieorganisatie en hoeder van het sterke merk ‘Holland’. Sinds een aantal jaren ligt de focus van het NBTC op spreiding, meer (bezoekers) is immers niet altijd beter, zeker niet overal. Het evenementenjaar 2020 kan door het NBTC worden aangegrepen om de diversiteit van Nederland als bestemming voor vakantie en zakelijke meetings en congressen extra onder de aandacht te brengen. Daar is dit keer geen Van Gogh of Rembrandt voor nodig.

Lex Kruijver
Specialist Citymarketing & Evenementen

Dit artikel verscheen ook als column bij Events

Respons - Evenementen, Toerisme, Citymarketing

Citymarketing is voor bewoners

Destinatiemarketing en citymarketing worden vaak als synoniemen gebruikt. Regelmatig roepen (lokale) politici dat citymarketing goed is voor de groei van toerisme. De definitie van European Cities Marketing maakt duidelijk dat deze blik te beperkt is: Citymarketing is a shared and common strategy to reach economic development and welfare for inhabitants, visitors and companies within cities. Zelf nuanceer ik deze definitie liever: Citymarketing is a shared and common strategy to reach economic development and welfare for inhabitants via visitors and companies within cities.

Wat ‘men’ vaak bedoelt met citymarketing is toeristische promotie; hard roepen dat jouw stad geweldig is, de ideale plek voor een toerist. De zakelijke bezoeker of de congresganger, eigenlijk interessanter, wordt meestal buiten beschouwing gelaten. Met een beetje geluk wordt er echter al breder gedacht: destinatiemarketing. Een bestemming neerzetten voor toeristisch en zakelijk bezoek vanuit de kernwaarden, het DNA van de stad én wordt er ook rekening gehouden met de eigenschappen en mogelijkheden van een bestemming, de behoefte en de capaciteit.

Integrale citymarketing gaat nog een stap verder. Omdat het gaat om welvaart en welzijn van bewoners, zouden zij een belangrijke stem moeten hebben in de koers. De wensen en behoeften van deze primaire doelgroep ‘bewoner’ heeft ook invloed op de andere twee doelgroepen die we binnen de citymarketing onderscheiden: bezoekers en bedrijven. Feitelijk zijn bedrijven en bezoekers middelen die ingezet worden om het uiteindelijke doel, welvaart en welzijn voor bewoners, te bereiken. Deze visie verklaart ook mijn variant van de definitie.

Hoe bereik je dat bewoners tevreden zijn met de plek waar ze wonen of beter nog, dat ze ook uitdragen dat ze tevredenheid zijn? Het begint met draagvlak voor ‘de stad die je wil zijn’, je DNA. Vervolgens kijk je wat voor bedrijven en bezoekers daar bij passen en in welke aantallen. Een goede citymarketing-aanpak kent een nadrukkelijke rol voor bewoners. Er is geen standaard oplossing.

In Nederland zijn we op veel plekken behoorlijk op weg, om te werken vanuit een geïntegreerde citymarketing aanpak. Anders dan in veel buitenlandse steden die, vaak vanuit economische noodzaak, zich (nog) puur richten op destinatiemarketing. Maar als we echter kritisch kijken worden we nog te vaak belemmerd door de onwetendheid van onze bestuurders. Er ligt dus een schone taak voor alle citymarketeers om de kracht van het vakgebied véél beter uit te leggen. Daarnaast hebben we bijna overal nog een uitdaging als het gaat om de betrokkenheid van de bewoners. Het gaat tenslotte om hún welvaart en welzijn.


Eduard Pieter Oud,
Specialist Citymarketing

 

Benieuwd hoe wij je kunnen helpen? Klik hier